Krize acgozluluk mu sebep oldu?

ARENA dergisi ekonomi yazari Atilla Yesilada’nin derginin kasim sayisinda yazmis oldugu yazinin bir kismini asagida okuyabilirsiniz.

SORU: Bu krize acgozluluk mu sebep oldu?
CEVAP: Kapitalist literaturde oyle bir kelime yok, kar maksimizasyonu ve bireysel yarar optimizasyonu var.Tabii, bunlarin tercumesi de “her imkani kullnarak, elinden geldigince fazla para kazan” seklinde, ama bu “iyi bir sey. Cok sikayet ettigimiz acgozluluk olmasa, herkes bir lokma hirka edebiyatina takilsa, tasdevrinde kalirdik.
Krizin gercek sebepleri sunlar:

Hala dunyanin rezerv parasi olan ABD dolari faizleri cok uzun sure tarihi olarak dusuk seyretti. Kredinin bu denli ucuz olmasi, tum kurede finansal enstrumanlarin fiyatlarinda kopukler yaratti, ardindan bunlar emlak pazarina sicradi. Bush yonetimi finansal pazarlarin denetimini basi bos birakti, Fed de her zora giren kurumu kurtardi. Kimsede risk korkusu kalmadi. Her krizde bir finansal enstruman basrol oynar. Bu turda emlak kredilerinin paketlenerek kurumsal yatirimcilara satilmasi ve bunlarin degerini sigorta etmek icin icat edilen “credit default swap’ler” krizin aracilari oldular.

Kaynak: ARENA Dergisi

GM, Ford ve Chyrsler iflas etmeli!

“GM, Ford ve Chrysler iflas etmeli”. Bu sozu soyleyen unlu Harvardli profesor Martin Feldstein. Feldstein, General Motors, Ford ve Chryslerin 25 milyar dolarlik destege olan ihtiyacinin karsilanmamasi gerektigini, cunku yardim yapilsada 2-3 sene icerisinde herseyin eski haline donecegini belirtiyor. Sendiklardan dolayi calisanlarina yuksek maaslar odeyen ve sendikalara bagli calismayan Toyota vs gibi otomotiv ureticileri ile rekabet edemeyecekleri icin bu sirketlere yapilacak olan yardimin bir faydasi dokunmayacagini ve sirketlerin iflas etmesi gerektiginin altini ciziyor.

Martin Feldstein’in yazisi icin (ingilizce) tiklayin

Bilmediginiz cok cekici emtialar

Wall Street’teki karisikliklar sayesinde, eylulde altin fiyatlari firladiginda bilindik emtialara yatirim yapanlar potansiyel olarak daha az oynak secenekler olan molibden, kobalt, rutenyum, vanadyum gibi minor metallere donmeye basladilar. Lisede kimya derslerinde uyuklayan okuyucular icin bu cekici metallerin celik, elektronik cihazlar, ucaklar ve arabalar icin hazirlanan alasimlarda kullanildiklarini soyleyebiliriz. Daha da onemlisi bunlarin bir-iki tanesi gelecek yil islem gormeye baslayacak; Londra Metal Borsasi, kobalt ve molibden icin vadeli islemler sunmaya basliyor. Moli, celik icin kullanilan korozyon onleyici bir katki maddesi, kobalt ise sarj edilebilir pillerde kullaniliyor. Sabit suruculer ve dolma kalemlerde kullanilan rutenyum ve gecen yil onsu yaklasik 4bin500 dolardan islem goren dunyanin en pahali metali rodyum gibi minor metaller Deutsche Bank’ta islem gormeye basladi. Banka ayrica celigin kilit bilesenlerinden demir cevherine borsa olusturmak icin Credit Suisse ile bir ortaklik yapti.

Kobalt

Diger emtialar gibi, pek cok minor metal de rekor fiyatlardan alici buluyor. Ancak bu metaller de en son cokuste dususe gecti, yalniz buyuk olaslikli fiyatlar tekrar firlayacak. Emtia danismanlik sirketi CPM Group’tan Adam Crown bu konuda, “Minor metallerde bir kitlik soz kousu. Fiyatlar kuresel uretim talebi sayesinde yukseliyor” yorumunda bulunuyor. Bu yuzen de kuresel ekonomi tekrar yukselise gectiginde eski susturucunuzdaki metal altin kadar degerli olabilir.

Cadilar Bayraminda Ekonomi :)

Amerikan Ekonomisine Cozum Onerisi :)

Amerikali yatirim uzmani Dr. Marc Faber‘in Amerikan ekonomisine bakis acisi ve cozum onerisini oldukca enteresan. “Federal hukumet bize 600 dolar degerinde geri odeme yapiyor. Eger bunu Wal-Mart’da harcarsak para Cin’e; benzin alirsak Araplara; bilgisayar alirsak Hindistan’a; sebze ve meyve alirsak Guatemala veya Honduras’a; duzgun bir araba alirsak Almanya’ya gidecek ve bunlarin hic biri Amerikan ekonomisine fayda saglamayacak. Parayi ulkemizde tutmanin tek yolu hayat kadinlarina ve biraya harcamak; cunku artik ABD’de uretilen tek sey bu ikisi. Ben uzerime duseni yapiyorum.”