9 – 10 Mart tarihleri arasında Conrad Otel’de Araştırmacılar Derneği tarafından 13. Araştırma Zirvesi düzenlendi. Teknolojinin hızı, şu an ve yakın gelecekteki trendler zirvenin ana gündemini oluşturuyordu. Zaten zirve afişindeki görsel ve “Şimdi Ne Olacak” başlığından da bunu görebilirsiniz.

Sektör olarak pek alakam olmasa da sırf ilgi duyduğum için gittim. Bu senede organizasyon gayet iyi ve konuşmacılar kaliteliydi. Bir tek Turkcell CEO’su Süreyya Ciliv’in de katılmasını isterdim. Normal programda yer almasına rağmen son anda rahatsızlığı nedeniyle katılamamış kendisi.

Bu arada belirteyim, zirve boyunca online mecralar, facebook, friendfeed, twitter, youtube ana konuydu. Bütün konuşmacılar en azından bir kere de olsa bahsettiler sosyal medya ve online mecralardan. Hatta zirvenin 2. günü Fatoş Karahasan http://twitter.com/zirve2010 isimli bir hesap açtıklarını ve gün içinde tweetleyen izleyicilerin yorumların buradan takip edilmesini önerdi ancak bu proje fiyasko oldu. İzleyicilerden neredeyse yarısı twitter, facebook kullandıklarını söyleselerde mobil olarak online olan azdı. Duyuru yapıldıktan sonra bu twitter hesabını follow eden sadece 9 kişi olması sanırım durumu daha iyi özetleyecektir.

Zirve boyunca dikkatimi çeken üç konuşmacı hakkında aldığım notları paylaşmak istiyorum.

- Doğan Online CEO’su Babür Çelebi, sunumunda Sports Illustrated’in iPad için geliştirdiği demoyu göstererek, iPad’in herşeyi değiştireceğini ve büyük bir fenomen olacağını düşündüğünü belirtti. Videoyu izleyince, iPad’in sınırlı özelliklerine rağmen katılmamak elde değil.

Aynı zamanda videonun ve virallerin büyük önem kazanacağına, sıkıcı bannerların biteceğine ve online yayınların, içeriklerin paralı olacağına değindi.

Yine verdiği örneklerden birini aşağıda görebilirsiniz.

- Young & Rubicam ajans başkanı Arzu Ünal, büyük bir veri trafiğinin ve içeriğin olduğuna değindi. NY Times’ın 1 haftada verdiği bilginin 18. yüzyıldaki sıradan bir insanın bütün hayatında karşılaştığı bilgiden fazla olması, Shakespear zamanına göre İngilizce kullanılan kelimelerin 5 kat fazla olması (540000) bunlara örnek.

Ayrıca Arzu Ünal’a göre internetin gelişmesi ve bilgiye bu kadar kolay ulaşılması hatta üreticiye katkıda bulunması ile beraber tüketici daha güçlü ve eskiden pazarlamada kullanılan push tekniği yerine artık pull tekniği geçerli olacak.

Neredeyse herkesin genelgeçer bilgi olarak kabul ettiği 4P ise değişerek şu şekli almış:

İktisatçı ve Bilgi Üniversitesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Asaf Savaş Akat zirvenin en renkli ismiydi. Zekası, anlatım yeteneği ve bilgisi gerçekten süper.

Konuşması boyunca öncelikle kendisi ve iktisatçılar ile bol bol dalga geçti. Anlattığına göre 2001 krizi ile beraber prime time’da yayınlanmaya başlayan Eko-Diyalog programı yaz tatiline girdiğinde büyük bir yaygara kopmuş ve programın devam etmesi istenmiş. Seyircilerden gelen tepkiler ise “Programı nasıl tatile sokarsınız, biz onları dikkatle dinliyor, ne söylerlerse tam tersini yapıyorduk, şimdi ne yapacağız” şeklinde olmuş

Asaf Hoca iyi iktisatçıyı ise, “dün yaptığı tahmin bugün yanlış çıkınca, yarın en iyi çevirebilen insan” olarak tanımlıyor.

2008 krizi hakkında yaptığı yorumlara gelirsek, bu krizin oluşmasında görülen nedenlerin buzdağının sadece üstü olduğunu ve asıl sebeplerin buzdağının altında olduğunu söylüyor.

“85 yılında size biri çıkıp:

- Alman markı, frank, ileride olmayacak

- Çin malı diye bir şey var ve Çin’deki üretim bütün dünyayı istila edecek.

- Japonya aslında büyük bir fiyasko

- Sovyetler Birliği dağılacak ve sayısız ufak ülke olacak.

- Almanya ile Polonya EURO’da birleşecek,

deseydi herhalde biryerinizle gülerdiniz. Dünya bütün bu değişimi kaldıramadı, problemlerin ana kaynağı bu.“

Asaf Savaş Akat’ın diğer yorumları ise şöyle:

- Dünya’da şu an ne teknoloji, ne makina ne insan gücü ne de başka bir şey eksiktir. Eksik olan taleptir.

- Satıcının sorunu ise talep değil, arza oranla taleptir. Şu an dünyadaki müthiş arz fazlasını talep karşılayamıyor.

- Türkiye mali toparlanma sürecine girmiştir ancak bir kaç sene boyunca 2007 – 2008 dönemlerindeki performans hayal.

- Uzun vadede Türkiye’ye güvenin, TL’de kalın. Türkiye’ye uzun vadede güvenen ve yatırım yapan her zaman kazanmıştır ve kazanacaktır.

Paylaş / Kaydet

Videoyu izlemenizi tavsiye ediyorum. Türk olmanın nasıl bir şey olduğunu çok güzel anlatmışlar…

Paylaş / Kaydet

Aşağıdaki tabloyu CNBC-E Business Temmuz 2009 sayısında Mahfi Eğilmez’in köşesinde gördüğümde oldukça ilgimi çekti. Tablo, başlıktan da anlaşıldığı üzere, milattan günümüze kadar 6 farklı ülkenin GSYH’lerindeki değişimi gösteriyor.

Ekonomi tarihçisi Angus Maddison tarafından Geary-Khamis doları bazında (ABD dolarının ABD’deki satın alma gücüne göre hesaplanan bir ölçü birimi) hazırlanmış.

Tabloda GSYH’nın özellikle 1850 yılında sanayi devriminin başlangıç zamanları ile beraber daha sonra türev / kaldıraçlı ürünlerin de işin içine girmesi ile nasıl katlanarak değişim gösterdiğini görebilirsiniz.

Paylaş / Kaydet

 Türkiye Cumhuriyeti 21. dönem milletvekili, eski Milli Eğitim Bakanı ve Devlet Bakanı Hikmet Uluğbay, yaşadığı psikolojik problemler (1999 yılında bir intihar girişiminde bulunmuştu ve bunun sebebini IMF anlaşmalarının yarattığı strese bağlamıştı) sonucu  1999 yılında bakanlık görevinden istifa etmiş, daha sonra Bülent Ecevit ile anlaşmazlığı ile beraber de 2005 yılında DSP’den istifa ederek aktif siyasi yaşamını sonlandırmıştı.

Geçenlerde bir dergide okuduğum yazı üzerine Hikmet Uluğbay’ın artık soyadı ile aynı ismi taşıyan blogunda ekonomi üzerine yazdığını öğrendim.

Geçmişi bu kadar parlak, ekonominin ve devletin içinde bu kadar aktif görev almış bir insanın blog tutması ve görüşlerini online ortamda paylaşması gerçekten çok güzel.

Ekonomi ve finans ile ilgilenen kişilerin şiddetle takip etmesini öneriyorum.

Hikmet Uluğbay bloguna buradan ulaşılabilir: http://www.ulugbay.com/blog_hikmet/

Paylaş / Kaydet

Dshort.com sitesinde rastladığım grafiği burada paylaşmak istedim. Amerika kaynaklı mortgage krizinin devletin para pompalaması, fazilerin düşürülmesi gibi önlemlere rağmen dibini bulamıyor ve herkes büyük bir kötümserlikle (aslında gerçekçilik denilmesi daha uygun) ekonominin en azından 2010 yılına kadar çok daha kötüye gideceğini belirtiyor. Amerika ekonomisinin şu an ki durumu ve diğer krizlerle karşılaştırılmış halini aşağıda ki grafikte inceleyebilirsiniz.

1929 yılında ki Büyük Buhran (Gri), 1973 petrol krizi (Kırmızı), 2001 dot.com krizi (Yeşil) ve en son karşımıza çıkan ve bütün dünyayı etkileyen mortgage krizi (Mavi) renklere ayrılmış ve süreç bu krizde nasıl ilerliyor, diğerlerinde nasıl ilerlemiş rahatlıkla görülebiliyor.

Paylaş / Kaydet

Homoekonomikus, Marmara Üniversitesi öğretim üyelerinden Murat Çokgezen‘in yeni keşfettiğim blogu. Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi’nde 1. sınıf öğrencisiyken İktisat dersini aldığım ve eğlenceli anlatımı olsun, güncel bilgisi olsun (ne yazık ki bir çok öğretim üyesi hala kitaplarda kalmış durumda – veya bilgilerini bizimle paylaşmak pek hoşlarına gitmiyor) en beğendiğim hocalardan biri olan Murat Çokgezen, sadece iktisat ve ekonomi değil aynı zamanda blogunda güncel konular üzerine de yorumlarını yazıyor. 

 Bu arada, Murat Çokgezen’in bloguyla aynı isimde Homoekonomikus diye bir kitabı da çıkmış (Liberte Yayınları).

Eğer iyi bir iktisatçının ve akademisyenin gözünden ekonomi ve güncel olaylara göz atmak isterseniz şu linki takip edebilirsiniz. www.homoekonomikus.com

Paylaş / Kaydet

Kriz

Son zamanlarda krizin ülkemizi teğet geçtiği haberlerine, iktidar partisinin hiç bir şey yokmuş gibi davranmasına rağmen Amerika kaynaklı olarak başlayan ekonomik kriz önce Avrupa’yı ve sonra ülkemiz dahil bütün dünyayı etkilemiş bulunuyor. Amerika’nın sorunlarıyla hızlı bir şekilde yüzleşmesine çözüm üretmeye başlamasına karşın Avrupa hala tedirgin ve doğru dürüst hiçbir şey yapılmıyor. Bununla beraber ihracatımızın ve dış taleplerimizin büyük bir oranının Avrupa’dan geliyor olması Türkiye’nin 2009 yılında da krizi yaşayacağının habercisi.  

Daha çok finans sektörünü ilgilendiren bir krizmiş gibi görülse de en azından Türkiye için kriz daha çok reel sektörde etkili. Bütün gazetelerde ve ekonomi dergilerinde krizden nasıl kurtuluruz, neler yapmamız gerekir gibi bir çok uzmandan (veya hiçbir şey bilmeyen uzman görünümlü kişilerden) tavsiyeleri, önerileri okuyoruz ancak bütün değerlendirmeler üreticilere, büyük ve orta ölçekli işletmelere yönelik.

İşçi çıkarmayın, verimliliğinizi arttırın, likitte kalın, pazarlamaya önem verin, üretim maliyetlerini düşürün gibi hepsi birbiri ile aynı olan basmakalıp öneriler ve çözüm yolları. Ama asıl sorun kimsenin ilgilenmediği küçük esnafta ve buna bağlı olarak toptancılık sektöründe.

Küçük esnafın ne çıkartabileceği bir işçisi, ne likitte kalabileceği parası ne de verimlilik arttırabileceği bir pozisyonu yok. Aynı şekilde toptancılık sektöründe de pazarlama alanında yapabilecekleri çok sınırlı. Üretici olmayan ve onlarca farklı firmanın ürünlerini satmaya çalışan bir firma ne reklam yapabiliyor, ne üretim maliyetlerini düşürebiliyor ne de şu sıralar çok duyduğumuz gibi innovasyon yapabiliyor.

Tahtakale

 Toptancıların merkezi olarak bilinen Beyazıt ve Tahtakale piyasasına baktığımızda eskiden adım atmanın mümkün olmadığı sokaklarda şu an in cin top oynuyor, işlek yerlerde görülen kalabalık ise çoğunlukla kuru kalabalık. Bir kaç yıldır piyasanın durgunluğu krizin ülkemizi etkilemesiyle daha da arttı ve göstergeler daha da kötüye gideceğini işaret ediyor. Çünkü düşük ve orta gelirli kesimin ya cebinde harcayacak parası yok, ya da biriktirdiği bir miktar parayı belirsizliğin getirdiği korkudan dolayı harcayamıyor. Bu da sokaktaki esnafı ve ara sektörleri direk etkiliyor.

Benim beklentim büyük firmalar, bankacılık sektörü, otomotiv sektörü gibi büyük oyuncuların olduğu sektörlerin yanı sıra ülke ekonomisini sırtlayan ve istihdamın çoğunluğunu oluşturan küçük işletmeler ve esnaflara yönelik olarak yapılması gerekenlere değinilmesi, hükümetin çözüm üretmeye çalışması, imalat sanayine ve büyük ölçekli firmalara yönelik olan klişe öneriler ve krizden kurtulma rehberi yerine elinden hiçbir şey gelmeyen ve yapabilecekleri çok sınırlı olan küçük işletmelere yönelik bir çıkış yolu hazırlanması. Gazete ve dergi editörleri krizin sadece holdingleri ve bankaları değil özellikle reel sektörü ve alt kesimi vurduğunu bilmeli ve bu konuya dikkat çekmeli. Eğer durgunluk bu şekilde giderse daha bir çok esnafın yok olup gitmesi, işsizliğin katlanarak artması kaçınılmaz görünüyor.

Paylaş / Kaydet

Mavi Okyanus, INSEAD Üniversitesi profesörlerinden W. Chan Kim ve Renee Mauborgne’un 1880 ile 2000 yılları arasında faaliyet gösteren bir çok farklı sektördeki şirketi inceleyerek oluşturdukları bir strateji. Bu stratejinin temeli, güçlü rakiplerin olduğu pazarlarda rekabet etmek yerine, kurallarını sizin çizdiğiniz yeni pazarlar bulmak. Özellikle büyük düşüşü ve Microsoft ve Sony karşısındaki güçsüzlüğüne rağmen 34.5 milyon adet satış rakamına ulaşarak rakiplerini geride bırakan Nintendo, Nintendo Wii oyun konsolunda mavi okyanus stratejisini kullanarak başarıya ulaştı.

Aşağıda Kırmızı Okyanus ve Mavi Okyanusun karşılaştırmalarını ve temel farklılıklarını görebilirsiniz.

KIRMIZI OKYANUS ve MAVİ OKYANUS

• Mevcut pazarda rekabet et
  Başka kimsenin olmadığı bir pazar yarat.
• Rakiplerini ez
  Rekabeti yersiz kıl
• Mevcut talebi değerlendir
  Yeni talep oluştur ve ele geçir
• Değer Maliyet dengesini sağla
  Değer Maliyet dengesini yersiz kıl.
• Şirketin bütün sistemini farklılaşma ya da düşük maliyet stratejileri ile uyumlandır.
  Şirketin bütün sistemini farklılaşma ve düşük maliyet stratejileri üzerine kur. 

Paylaş / Kaydet

Gerlieme mi? Değil mi? Türkiye açısından değerlendirebilmek için üç farklı asgari büyüme oranı.

İŞSİZ SAYISINI ARTIRMAYACAK

Türk ekonomisinin istihdam yaratma kabiliyeti ve her yıl tarım dışı işgücüne dahil olan ortalama 550 bin kişiye istihdam yaratmak için yüzde 5-5,5 büyüme gerektiği tahmin ediliyor. Ayrıca istihdamın sıkıntıda olduğu ortamda yüzde 0,5 büyümenin çok fazla önemi kalmıyor.

KİŞİ BAŞINA GELİRİ AZALTMAYACAK

Ülkelerin demografik özellikleri büyüme momentumune etki eden önemli bir faktör. Türkiye’nin yıllık nüfus artış hızının yaklaşık yüzde 1,2 civarında olduğu biliniyor. Bu oranın altında kalacak bir büyüme oranı gerileme olarak kabul edilebilir.

AB HEDEFİNDEN SAPTIRMAYACAK

Türkiye’de kişi başına milli gelir, şu anda AB’nin yüzde 40′ı seviyesinde. 2023 üyelik projeksiyonu altında; AB büyüme hızı yüzde 2 alınırsa Türkiye’nin, AB ortalamasının yüzde 80′ini yakalaması için ortalama 6,5-7′lik büyüme göstermesi gerekiyor.

Kaynak: BusinessWeek Türkiye

Paylaş / Kaydet

Moody’s Investor Services tarafindan dun aciklanan rapor, otomotiv sektorunun yeniden yapilandirilmasi icin en akla yakin senaryonun onceden hazirlanmis iflas yontemi ile birlikte saglanacak devlet yardimi oldugunu savundu. Moody’s degerlendirmesine gore iflas mahkemesine gitmeden once, taninacak haklar ve finansman konusunun belirlendigi bir yontem olan onceden hazirlanmis iflas secenegi kullanilmadigi takdirde, sirketler kontrolsuz bir iflas surecine dusecek ve bu ABD’de issizligi tirmandiracak. Moody’s, onceden hazirlanmis iflas yonteminin devlet yardimiyla birlikte uygulanmasi seceneginin yuzde 70, iflas yoluna gitmeden sirketleri devlet eliyle kurtarma paketinin ise yuzde 25 gerceklesme sansi oldugunu bildirdi.

Kaynak: Hurriyet

Paylaş / Kaydet